Thiện tri thức – Tăng sinh Thích Tâm Diễn, khóa VI.

Ngạn ngữ phương Tây có câu:

“Muốn đi nhanh thì đi một mình; còn muốn đi xa thì phải ít nhất hai người cùng đi”

Trên chặng đường thiên lý diệu vợi, hướng đến phương trời giải thoát thì quả là quan sơn ngàn dặm; cho nên trên lộ trình ấy, buộc hành giả phải có bạn kề bên như câu nói trên, hay “Ăn cơm có canh -  Tu hành có bạn”. Người bạn ấy phải là người đầy đủ năng lực cùng ta tiến tu tìm về bến Giác. Theo con nghĩ, người đó chính là thiện hữu tri thức.

Bàn về thiện hữu tri thức thì trong Pháp Hoa Đại Phẩm Q27 có nói “Người có khả năng thuyết pháp Không -  Vô Thường – Vô Ngã – Vô Sinh – Vô Diệt và nhất thiết phải chủng trí khiến người nghe vui mừng thì gọi là Thiện tri thức”. Hay theo tư tưởng của Đại Thừa thì tất cả những pháp dù hữu tình hay vô tình mà có thể làm ta giác ngộ đều là  Thiện tri thức.

Thiện tri thức theo tinh thần Phật giáo không phải luôn là những người có học vị cao, sang giàu hay thông minh… mà họ là những người dưới bất kỳ hình thức nào miễn sao giúp ta giác ngộ. Họ có thể là một hài nhi, một lão già, một nhà sư  hay một chàng cùng tử, họ cũng có thể là một người có đạo đức cả đời thanh cao nhưng lắm khi cung là những con người chẳng nết na tí nào… Hoặc họ cũng có thể là một đóa hoa ven đường, một hòn sỏi bên bờ sông hay một chiếc lá vàng rơi… Họ có thiên hình vạn trạng nhưng tựu trung lại có ba hạng rất rõ ràng;  Như trong Maha Chỉ Quán của ngài Trí Giả đại sư thì hạng thứ nhất là Giáo thọ Thiện tri thức, họ đưa ta thâm nhập vào chân lý của sự tỉnh thức bằng nhiều hình thức giáo dục, có thể là thân giáo, khẩu giáo hay ý giáo. Hạng thứ hai là đồng hạnh Thiện tri thức, những người bạn cùng sống chung, luôn kề vai bên ta khi buồn  cũng như vui, sách tấn và động viên ta trên lộ trình tu tập. Cho nên, Cảnh Sách văn của Tổ Quy Sơn có dạy: “Khi đi xa chọn chỗ ở thì phải gần bạn lành, bởi ta có thể nghe thấy những điều chưa nghe và điều lành sẽ thấm dần trong ta như đi trong sương móc tuy không ướt nhưng cũng đủ thấm lạnh”; Và hạng thứ ba là Ngoại hộ thiện tri thức, những người giúp đỡ ta về phương diện vật chất, làm ta an tâm tu tập khỏi bận lòng về miếng cơm manh áo, mà chuyên lòng nhất ý dẹp trừ phiền não.

Thiện tri thức, họ đã khơi dậy trong ta tâm Bồ đề dũng mãnh, đưa ta sang bến bờ an vui lìa xa đau khổ; họ giúp ta vượt qua dòng sông ái như người lái đò; họ cho ta sống lại khi trừ bỏ tam độc Tham – Sân – Si, vốn ngấm sâu trong ta từ vô thỉ kiếp đến nay, họ như người mẹ hiền sanh ta ra cũng như sản sanh trong ta một hạt giống của sự Giác ngộ (Phật chủng); họ như người nhũ mẫu – bạn lành, khuyên bảo và can ngăn khi ta làm điều tội lỗi; họ như người đại lực sĩ giúp ta gánh vác những trọng nghiệp trên vai khi đi trong bùn lầy của sự  Vô minh…

Vì thế mà trong Kinh Pháp Cú, đức từ phụ từng dạy:

“Người hiền như gió mát
Người hiền như gương trong
Dẫn ta khỏi lầm lạc
Đưa ta khỏi diệt vong”

Thật đúng vậy, chính nhờ họ mà thân tâm ta mới được mát mẻ khi biết giữ gìn giới luật; họ đã cho ta ngọn đèn của tuệ như vầng trăng sáng để chiếu tan bao vô minh hắc ám đã ngự trị trong ta từ vạn kiếp… Họ nâng bước chân ta khỏi những lỗi lầm mà tránh được họa diệt vong, nên trong Kinh Pháp Hoa có dạy:  “Gặp được Thiện tri thức là nhân tố thù thắng cho sự Giác ngộ của chúng sanh”. Biết là vậy, nhưng biết làm sao khi Phật pháp vào đời mạt thế tà sư nói pháp như số cát sông Hằng, ác tri thức thì lộng hành khắp chốn, cộng thêm nghiệp lực của chúng sanh thì sâu dày, vô minh muôn kiếp thì thử hỏi chúng con – những hàng bạc phước, phải sao đây khi có cơ duyên hạnh phùng thiện tri thức. Chính đó ta mới thấy, gặp được Thiện tri thức thì còn quý hơn trăm ngàn châu báu nơi cõi Diêm phù. Vì vậy, người có trí thì thà mất mạng, mất châu báu chứ không chịu  mất đi Thiện tri thức. Bởi trân báu chỉ làm ta sung sướng một đời mà gây tội vô lường, ắt mắc họa ngàn đời; còn có Thiện tri thức tuy ngày đêm hầu cận, chăm lo, phụng thờ tuy khổ thân một kiếp mà an lạc đến mai sau…

Chúng ta, những người con Phật, thân tâm đều khác xa thế tục, chí hướng luôn hướng về nẻo Giác thì thử hỏi đời ta sẽ hạnh phúc dường nào khi gần Thiện tri thức. Cho dù, hiện tại trong mắt mình xung quanh chưa có ai đáng là Thiện tri thức nhưng xin hãy nhìn kĩ họ vẫn đang bên cạnh mình. Ở góc độ là một tăng sinh trẻ trường Trung Cấp Phật Học Khánh Hòa, thì đối với con – Thiện tri thức chính là những quý thầy đang ngày đêm truyền trao kiến thức cho con, đang uốn nắn con từng hành vi, cử chỉ hàng ngày, hay quý Phật tử, không ngại tuổi cao, sưc yếu, luôn hết lòng lo cơm nước ba thời để chúng con an tâm tu học. Và cuối cùng là chư huynh đệ nội trú luôn kề vai sát cánh bên con trong suốt ba năm, họ – chính họ là những lời dạy đầy sống động mà con phải luôn học hỏi dù tốt hay xấu.HET=NAM MO A DI DA PHAT.( 3 LAN ).NIEM PHAT DUONG KIM LIEN.THICH NU GIAC TAM.AUSTRALIA,SYDNEY.2/1/2017.